Çocuklarda besin alerjileri 3 kat arttı

Besin alerjilerinin son yıllarda çocuklarda görülme suratının giderek arttığına dikkati çeken Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları, Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Dr. Serdar Nepesov, “Bir besinin yenilmesinden sonra ortaya çıkan her türlü istenmeyen sıhhat sıkıntıları olarak tanımlanan besin alerjisi, bilhassa batı tipi ömür biçiminde hayat süren toplumlarda kıymetli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Bugün çocuklardaki görülme sıklığının yüzde 1-10 ortasında olduğu kestirim ediliyor. Daha hayatın birinci yılında yüzde 2.5 çoklu besin alerjisi, yüzde 3 oranında da önemli alerjik tepki olarak görülüyor. 20 yıl içinde besin alerjisi nedeniyle tabibe yapılan müracaat sayında da 3 kat artış gözlemliyoruz. Üstelik birebir devir içinde besin kaynaklı anafilaksi oranının da yüzde 100 arttığı ortaya çıktı” diye konuştu.

“Alerjik özellikte 170 besin var”

Besin alerjisinin, hem hayatı, hem de hayat kalitesini etkileyen önemli tepkilere yol açması açısından değerli bir sıhhat sorunu olduğunu söyleyen Dr. Serdar Nepesov, “Alerjiye bağlı olarak kimi besinlerden uzak durulması gerektiğinden büyüme ve gelişmelerinin etkilenmemesi için de bu çocukların kâfi ve istikrarlı beslenmesi başka bir değer taşıyor. Münasebetiyle teşhis alan çocukların kâfi beslenmesine çok küçük yaşlardan itibaren çok dikkat edilmesi gerekiyor. Birçok besin kaynağında alerjenik özellikler bulunuyor. Sorunun ortaya çıkmasında tesirli pek çok faktör var. Bunlardan kimilerinin genetik yatkınlık, hijyen hipotezi, doğum hali, beslenme alışkanlıkları, mevsim, düşük D nvitamini seviyesi ve omega 3 alımının az olması olarak sıralayabiliriz. Besin alerjisinden en sık sorumlu tutulan besinler ortasında ise inek sütü, yumurta, fıstık, kuruyemişler, soya, buğday, balık ve kabuklu deniz hayvanları geliyor. Fakat tabiatta yaklaşık 170 tane alerjenik besin bulunuyor” tabirlerini kullandı.

“En sık da ciltteki değişiklerden fark ediliyor”

Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Dr. Serdar Nepesov, “Alerjen besinleri tüketenlerde tesirler hafifçe hayatı tehdit eden ağır bulgulara kadar değişebilir ve bedenin tüm sisteminde değişiklik görülebilir. En sık da ciltteki değişiklerden fark ediliyor. Besin alerjisi olan çocukların yüzde 70-75’inde erken periyotta kızarıklık, kaşıntı, ürtiker, döküntü, anjiödem, geç devir ise egzama görülebildiğini biliyoruz. Bunun yanında çocukların yüzde 13-34’ünde erken periyotta bulantı, kusma, kolik stili ağrı, ishal, geç periyotta ise reflü, mukuslu kanlı dışkılama, kilo alamama ve besini reddi üzere şikeyetler ortaya çıkıyor. Besin alerjilerinde ender de olsa burunda kaşıntı ve akıntı, hapşırma, ses kısıklığı, öksürük, hırıltı/hışıltı, nefes darlığı görülebiliyor. Çocukların yüzde 1-4’ünde anafilaksi görüldüğünü ve bu durumun bazen ölümcül biçimde seyredebildiğini söyleyebiliriz. Anafilaksi hassas şahıslarda etken maruziyeti sonrası gelişen ani, hayatı tehdit eden sistemik tepkidir. Anafilaksi geliştiği anda dakikalar içerisinde farkedilip müdahale edilmesi hayat kurtarıcı olmaktadır. Besin alındıktan sonra erken tip tepki dakikalar içinde ortaya çıkıyor, Geç tip tepki ise 72 saatten sonra ortaya çıkıyor” dedi.

“Yaşla birlikte kimi besin alerjileri kaybolabiliyor”

Sorunun varlığını tespit etmede detaylı hikayenin çok büyük ehemmiyet taşıdığını söyleyen Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları, Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Dr. Serdar Nepesov kelamlarına şöyle devam etti: “Serumda spesifik antikor ölçümü, deri testi, tanısal eliminasyon ve besin provokasyon testleri üzere teşhis prosedürlerinden faydalanılıyor. Bu sayede çocuğun hangi besinlere alerjisi olduğu ortaya çıkarılıyor. Anne sütü ile beslenen bebeklerde anne sütüne altı aya kadar devam edilmeli. Lakin bu durumda alerji yapan besinin annenin diyetinden çıkarılması kıymet taşıyor. Şayet rejim gereği anne, süt eserlerini tüketmiyorsa kalsiyum ve D vitamini takviyesine gereksinim duyuyor. Anne sütüne ek olarak mama alan bebeklerin hipoallerjen mama almaları gerekiyor. Birçok ailenin bu durumda tahlil olarak tercih ettiği keçi-koyun sütünün protein içeriği inek sütü ile emsal olduğu için alerjik tepkiler görülebiliyor. Bununla birlikte besin alerjisi olan çocuklarda atopik egzama, alerjik rinit ve astım daha sık görülmektedir. Bu yüzden çocuklar bu açıdan da takip edilmesi ehemmiyet taşıyor. Yaşla birlikte birtakım besin alerjileri kaybolabiliyor. Örneğin yumurta ve inek sütü alerjilerinin bir birçok iki yaşında düzelir. Düzelmeyen hastalar için aşı tedavisi uygulanabilmektedir. Bununla birlikte kabuklu deniz eserleri ve kuruyemiş alerjileri ömür uzunluğu sürebildiğinden bu besin alımı sonrası alerjik tepki gelişen bireyler hayatının her periyodunda bu besinlerden uzak durmalı, yanında ani tepki gelişmesi durumunda uygulanması gereken ilaçlar taşımalıdır.”