Üzümün bu türünü ilk kez Türk mühendisler geliştirdi: Üretim için sırada bekliyorlar

Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen ve ismini üreticilerin belirlediği Spil Karası üzüm çeşidi, tıpkı vakitte sera ortamında topraksız olarak da yetiştirildi. Serada topraksız üzüm yetiştiriciliği araştırma projesinde bu yıl da hasat yapıldı. Erkenci bir çeşit olan Spil Karası ve Trakya İlkeren üzüm çeşidinin serada topraksız ortamda yetiştirilmesiyle tıpkı bitkiden yılda 2 sefer eser alınabiliyor.

Piyasada üzümün bulunmadığı haziran ve kasım aylarında yapılan üzüm hasadıyla piyasaya üzüm arz edilmesi hedefleniyor. Dönemin birinci üzüm hasadı Manisa Valisi Yaşar Karadeniz, Manisa Tarım ve Orman Vilayet Müdürü Metin Öztürk, Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürü Akay Ünal tarafından gerçekleştirildi.

Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde yürüyen proje çerçevesinde kapalı sistem tam otomasyonlu sera içinde 3 yıldır üretimi yapılan sera içinde Spil Karası projesi hakkında açıklamalarda bulunan Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürü Akay Ünal, “Bu projeye başlarken aşikâr başlı gayelerimiz vardı. Bunlardan bir tanesi piyasada eser yokken erken ve geç devirde piyasaya eser arz edebilmek. Haziran ayının ortası üzere hasadımızı gerçekleştiriyoruz. Açıktan üretime nazaran yaklaşık 1 ay, 1 ay 10 üzere erkencilik sağlıyor. Bu çalışmanın bir öbür özelliği birebir bitkiden bir yıl içinde ikinci hasat ve randıman alabilmemiz.

Birinci hasattan sonra bitkimizi sert bir halde buduyoruz, tekrar uyandırıyoruz ve ikinci randımana yatmasına zorluyoruz. Yaklaşık olarak aldığımız birinci eser randıman pahaları açıktan üretime nazaran birebir örtüşmekte. Birebir kıymeti birinci hasatta alabiliyoruz. İkinci hasatta çeşide nazaran değişmekle birlikte yaklaşık yarısı yahut üçte iki oranında eser alabiliyoruz bu da bize, üreticimize kar olarak yazıyor. Hem piyasada üzüm olmadığı devirlerde üreticilerimiz bu eseri daha yüksek fiyata satacaklar hem de ünite alandan daha fazla gelir elde etmiş olacaklar. Projemizin 3. yılı tamamlandı ve son yılı. Bundan sonra üreticilerimize net bir reçete çizebileceğiz. Hangi çeşitler kullanılmalı, yetiştiricilik nasıl olmalı, bu sisteme girdiklerinde yaklaşık ekonomik bedel elde edebileceklerini ekonomik tahlilleriyle net bir halde verebileceğiz. Şu anda yatırım yapmak isteyen birkaç üreticimiz var. Açıktan yetiştiriciliğe nazaran kimi teknik ayrıntılar ve farklar var bu da tarafımızca belirlenmiş durumda. Bu yılın sonunda üreticilerimize net bir reçete verebilecek hale gelmiş olacağız” dedi.

Spil Karası’nın yetiştirildiği sera hakkında da bilgi veren Ünal, “Şu an içinde bulunduğumuz seranın özelliği ise, bilhassa tarımın yapılamayacak kadar berbat toprak yapısına sahip ya da kireçli, tuzlu üzere dezavantajlı yerlerimizde bu sera üretim modelini uygulayabilme bahtımız var. Burada toprağa bağlı değiliz. Bir öteki artısı ise atık idaresi konusunda da büyük bir tasarruf sağlaması. Bitkiye uyguladığımız su ve gübre karışımını biz drenaj kanalları formülü ile drene ediyoruz, tekrar topluyoruz. Bunların içerisinde eksik olan besin unsurları tamamlayarak dezenfekte edip tıpkı su karışımını tekrar bitkiye uygulayabiliyoruz. Bu sayede de büyük oranda su ve gübre tasarrufu sağlamış oluyoruz” diye konuştu.

Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsünün geliştirdiği Spil Karası’nın sera ortamında 3 yıldır hasat edildiğini ve artık ticarete husus bir üzüm çeşidi olduğuna dikkat çeken Manisa Tarım ve Orman Vilayet Müdürü Metin Öztürk, Manisa’nın üzümün başşehri olduğunu belirterek, “Özellikle çekirdeksiz kuru üzümde Türkiye’de en büyük üretim alanlarına sahip, yüzde 85-90’ını üreten ve yüzde 90’ını da ihraç eden bir kentten bahsediyoruz. Tüm Türkiye’nin üzüm üretiminin yüzde 20’sini üreten bir kent Manisa. Manisa Bağcılık Enstitüsü de yeni çeşitlere yönelik birçok AR-GE çalışması yapıyor.”

Onlardan birinin hasadındayız. Spil Karası var Trakya İlkeren var. Şu anda olgunlaşmış vaziyetteler. Bunlar haziran ayının ortasında sofralarla buluşmaya hazır. En kıymetli avantajı erkencilik aslında. Üzümün piyasada olmadığı vakitlerde üzümü piyasaya arz edebildiğiniz vakit o eserden en fazla gelir ettiğiniz bir vakit. Hasebiyle erkencilik sağlayacak. Yılda iki sefer eser alma çalışmaları devam ediyor. Münasebetiyle sera ortamında yılda iki kere eser alınabilirse bu da çeşidimize başka bir kıymet kazandıracak” dedi.

Manisa’nın Türkiye’de üzüm üretiminde birinci sırada olduğunu ve çekirdeksiz Sultaniye kuru üzümde toplam üretimin yüzde 85’inden fazlasının ve yaş üzümün de yüzde 20’sinin Manisa’da üretildiğine dikkat çeken Manisa Valisi Yaşar Karadeniz ise şunları söyledi: “Bu üretim hacmine ulaşmamızda Bağcılık Araştırma Enstitümüzün yaptığı araştırmalar, eser artışına yönelik yapmış olduğu araştırmalar kıymetli katkı sağlamıştır. Bunun yanında yeni çeşitlerle ilgili araştırmaların yapmakta. Şu anda Spil Karası ismi altında 3 yıldır geliştirilen üzüm çeşidinin bu yıl birinci hasadını yapıyoruz. Bu yıldan sonra da inşallah Spil Karası ticari olarak da kullanılan bir üzüm çeşidi olacak. Bu büsbütün Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsünün geliştirmiş olduğu bir eser. İlimiz üreticisine, ilimiz iktisadına ve ülkemiz iktisadına iyi uğurlu olsun.”