Rüstem Aslan: Troya Savaşının kaderini salgın belirledi

Pandemiyle uğraş devam ederken, Troya Hafriyat Lideri Prof. Dr. Rüstem Aslan, salgın hastalıkların çok eski çağlardan bu yana kimi savaşların bahtını belirlediğine dikkat çekti. Savaşların yazgısının salgın hastalıklarla belirlenmesinin eski çağ tarihinin en çok üzerinde durulan hususları olduğunu söz eden Prof. Dr. Rüstem Aslan, periyodunun harika güçlerinden olan Hitit İmpartorluğu’nun da bu olayı birçok sefer yaşadığını ve büyük ziyanlar gördüğünü belirtti.

Eski çağ tarihinde yaşanan pandeminin, Assur ülkesini M.Ö. 765de yerle bir ettiğini söyleyen Aslan, Batı Seferini gerçekleştiren Pers Hükümdarı Kserkesin de, M.Ö. 480de Trakya ve Makedonyadan geçerken orduda başlayan salgın hastalık nedeniyle ölen askerleri geride bırakarak, dönmek zorunda kaldığını anlattı.?

Salgın hastalıkların savaşların ıstıraplarını belirlemesi noktasında çok bilinen bir örneğin de, Büyük İskenderin Doğu Seferinde gerçekleştiğini söyleyen Prof. Dr. Rüstem Aslan, M.Ö. 334 yılında Çanakkalede Biga yakınlarında bulunan Granikos Ovasındaki ünlü savaş sonrasında, Pers ordusunu yener.

Periyodun tarihçilerinin anlatımlarına nazaran;  Büyük İskender, daha sonra Troyayı ziyaret eder ve Akhilleusun Atina Tapınağındaki silahlarını da alarak Doğu Seferine devam eder. Çok kısa bir müddette önüne çıkan tüm kentleri alan ve orduları yenerek ilerleyen Büyük İskenderin bahtı de M.Ö. 325deki Hindistan seferini ordusundaki salgın hastalık nedeniyle sonlandırır ve geri dönmeye başlar.

Uzmanlar ortasında tartışılmakla birlikte, Büyük İskender M.Ö. 323 yılında Babilde yakalandığı sıtma yüzünden ölür. Eski Çağın üzerinde çok konuşulan M.Ö. 431-404 yılları ortasında Atina İmparatorluğu ve Peloponez Birilği ortasında Doğu Akdenizdeki deniz ticaretinin denetimi nedeniyle yapılan ve yıllarca süren Peloponez Savaşı sırasında Atina kenti M.Ö. 430-426 yıllarındaki kenti kuşatan salgın hastalık, bir manada savaşın mukadderatını de belirler.

Ünlü tarihçi Thykidides, salgını rablerin cezası olarak görür. Kendisi de hastalığa yakalanır ve salgının kademelerini ayrıntılı bir halde anlatır. İyileşene kadar tüm süreci anlatan tarihçi Thykididesin anlatımları da salgındaki bağışıklık sistemi konusundaki birinci yazılı anlatım olarak kabul edilir dedi.

Tarihin, savaş ve salgın hastalıklar konusundaki mitolojik hikayesinin Troya Savaşı olduğunu kaydeden Prof. Dr. Rüstem Aslan, şöyle konuştu: 

Bu mevzu Homeros sonrası antik devrin pek çok ünlü şahsiyetleri tarafından da tekrar anlatıla gelmiştir. Herodot, tarih kitabında Girit Adası’nın Hükümdarı Minosun vefatından sonraki üçüncü jenerasyonda Troya Savaşının olduğunu, bu savaşta Giritlilerin Parisle Troyaya kaçan Helenayı geri almak için büyük bir orduyla Troyayı kuşatan savaşta Helenanın kocası Menelaosu savunmak için çok savaştıklarını lisana getirir.

Bunun cezası olarak da Troya Savaşı sonrasında Girit Adası’nda büyük bir salgının başladığını, evvel hayvanların daha sonra da insanların büyük oranda öldüğünü ve adanın boşaldığını belirtir. Homerosun destanlarına nazaran tarihin en ünlü olayı olan Troya Savaşının mukadderatının de bir salgın hastalığa bağlı olduğunu görüyoruz. İlyada Destanının başlarında on yıllık savaşın son günleri anlatılmaktadır.

Akha ordularının kumandanı Agamemnon, ilah Apollonun ruhban sınıfından Kyrsesin kızı Khryseisi köle olarak alıkoyar. Kızını geri almak isteyen Kyrses, Agamemnon tarafından çok kaba bir formda kovulur.

Bunun üzerine ilah Apollon, Akha ordusu karargahına bir veba salgını bulaştırır. Ordu salgın hastalık yüzünden büyük kayıp verir. Troyalılar karşı taarruzda Akha ordusuna büyük kayıplar verdirir.

Savaşı Troyalılar kazanmak üzeredirler. Bunun üzerine bilici Kalkhasın önerisi üzerine Agamemnon, Khryseisi babasına geri verir.

Lakin Akha ordusunun en güçlü askeri Akhilleusun kölesi Briseisi alır. Akhilleus bu duruma çok kızar ve öfkelenerek savaş alanından ayrılır.

Bu Akha ordusu için ikinci büyük darbedir. Artık Akha ordusunun savaşı kaybetmesi an sıkıntısıdır. Bunun üzerine Akhilleusun en yakın silah arkadaşı Patroklusun Akhilleusun silahlarını kuşanarak Hektor ile savaşmaya başlar. Akhilleusa karşı savaştığını sanan Hektor, Patroklosu öldürür. Troyalılar savaşı kazandıklarını düşünmektedirler.

Lakin can dostu Patroklosun mevtini duyan Akhilleus intikam için savaş alanına geri döner ve savaşın yazgısı bir anda değişir. Homerosun mitolojik destanları salgın hastalığının Troya Savaşına olan tesirini bu türlü lisana getirir.