Kadir gecesi sofranız bereketlensin

Ramazan ayının sonlarında, çok pahalı olduğu açıkça bildirilmiş bir zamandayız; Kadir gecesinde. İslama dair bilgilerimiz bu mübarek geceyi , ramazanın son on gününde aramamızı söylüyor. Yani bu günden sonra artık biz, her geceyi kadir bilerek orucun ruhunu hissetmeliyiz. Kendimize dönmek, kendimizi bilmek, tefekkür etmek, dua etmek, Rabbimize yönelmek, ruhumuzun dünya kederlerinden gördüğü hasarı onaracaktır. Salgın ve kapanma şartlarında gitgide daha fazla üzerimize gelen dünyada, hepimiz kendimizi eskiye göre biraz daha zorda, darda hissediyoruz. Ruhun beslenmesi de, vücudun beslenmesi kadar önemli ve pahalı. Bilim insanları da ruhun beslenemediği vakitlerde, vücudun de ona eşlik ettiğini gösteriyorlar. Demek ki ruh ve vücut bir bütün. Ramazan bu yüzden biraz da ruhu doyurmaktır. Asr-ı Saadet’ten bugüne ruhu doyuracak namaz, Kuran okumak üzere ibadetlerle birlikte, yardımlaşmak, ikramlaşmak, sofrayı paylaşmak, çocukları sevindirmek üzere ibadetler de başka vakitlere oranla daha da artardı. Dayanışma, sıkıntısı ve varlığı bölüşme, sevindirip memnun etme de bir ibadet olarak ruhun besini sayılırdı ve elbette hala öyledir.

ORUÇLU ÇOCUKLARA OYUNCAK

Hanım sahâbîlerden Rubeyyi bint-i Muavviz (r.a.) Asr-ı Saadet’te oruç tutan çocuklara yünden oyuncak yaptıklarını, bu oyuncaklarla onları sevindirdiklerini anlatıyor. Ülkemizde de “çocuğun orucunu satın almak” üzere güzel bir gelenek vardır. Sıhhatini bozmadığı takdirde, kendi isteği ile oruç tutmuş çocuklara bir ödül olsun diye, büyükleri tutukları oruç için onlara bir ikram verir ve sevindirip teşvik ederler.

YEMEĞİNİZİ BÖLÜŞÜN

Biz, çabucak bütün peygamberlerin ramazan olsun olmasın yalnız yemekten hoşlanmadıklarını, sofralarına kesinlikle birini davet ettiklerini biliyoruz. Bu durum Rasulullah (s.a.v.) tarafından da özendirilmiş, uygulanmış bir davranıştır. Rasulullah (s.a.v.) bilhassa hanımlara “komşuya yemek götürerek hediyeleşmeyi” tavsiye etmiştir. Yani birlikte bir sofraya oturamıyor olsak ta, yemeğimizi bölüşmeli, ruhen birlikte olmalı, birlikte yemeliyiz. Kadir gecesi özel bir gün , Ramazan özel bir ay olduğu için, iftar ve sahur sofralarında sık sık yer alan bir yemek var mı diye baktığımızda, en çok karşılaştığımız kandil simitleri ve helvalardır. Bunların dışında Osmanlı sarayında asırlarca pişen bir diğer yiyecekse “yumurtayı hümayun” ismiyle biliniyor. Tanımlara nazaran Halep yağında kavrulmuş soğana evvel pastırma ek edilip kavruluyor, sirke ve bal ekleniyor, akabinde da yumurtalar kırılıyor. Günümüzde bu tarife şeker ve farklı farklı baharatlar eklenmiş, birden çok biçimi de mevcuttur. Ben, susatacağı için denemek isteyenlerin mümkünse iftarda yemesini önererek bu tarife de yer vereceğim. Ayrıyeten bir de klâsik tatlı tanımımız olacak. Kadir geceniz mübarek, dualarınız kabul olsun dilerim, güzel pazarlar.

Yumurtayı Hümayun

MATERYALLER

-100 g. pastırma -3 kuru soğan -4 yumurta -3 yemek kaşığı tereyağı

-Bir yemek kaşığı sirke -Bir tatlı kaşığı bal -Bir çay kaşığı tuz -Baharatlar

YAPILIŞI

Soğanı ince ince doğrayalım. Yağı eritelim ve soğanı kavuralım. Dilimlenmiş pastırmayı ek edip kavurmaya devam edelim. Bal ve sirkeyi ek edelim. Tuzu ve dilediğimiz baharatları ekleyelim, karıştıralım. Yumurtaları göz göz kıralım ve tavamızın üzerini bir kapakla örtüp yumurtaların pişmesini bekleyelim. Afiyet olsun.

Şambali

GEREÇLER

-500 gr irmik

-1tatlı kaşığı karbonat

-1,5 -2 su bardağı süt

-1.5 su bardağı şeker

-Bir paket vanilya

Şerbeti için;

-2 su bardağı su

-3 su bardağı toz şeker

-Bir çay kaşığı limon suyu

YAPILIŞI

İrmik, kabartma tozu, süt, şeker ve vanilyayı yumuşak bir hamur elde edene kadar karıştırıp yoğuralım. Güzelce yoğurduğumuz şambali hamurunun üzerini streç sinemayla örtelim ve kıvamı yoğunlaşana kadar buzdolabında bekletelim. Kıvam alan hamuru tekrar yoğuralım. Yüksek kenarlı bir küçük fırın tepsisini yahut cam kabı yağlayıp hamuru spatula yardımıyla tepsiye yayalım. Bıçakla dilimleyelim ve her bir modülün üzerine badem, fıstık, fındık üzere bir yiyecek batıralım. 170 derecede evvelden ısıtılmış fırında uygunca kızarana kadar pişirelim. Farklı bir yerde su ve şekeri kaynatalım. Kaynayan şekerli suya limon suyunu ekleyelim. Şerbet kıvam alınca kaşıktan akan son damlanın uzadığını gördüğümüzde ocağı kapatalım. Pişen şambaliyi tekrar dilim dilim keselim. Sıcak şerbeti sıcak şambalinin üzerine dökelim, dinlendirelim. Şambali tatlısı, hamuru yoğurulduktan sonra mümkünse en az 10, en çok 24 saat buzdolabında dinlendirilmelidir. Dinlendirildikçe irmik sütü çeker ve şişer, daha lezzetli hale gelir. Piştikten sonra da şerbetli halde iken buzdolabında 3-4 saat dinlendirilirse daha lezzetli hale gelecektir. Bu tatlının sırrı, hamuru ve eseri dinlendirmektir.