Çocuğun okuma sevgisini kaybetmesine neden olan 7 hata ve çözüm yolları

Okumayı sevmeyen çocukların, bir öykünün büyüsünde kaybolmanın ya da bir husus hakkında yeni bir şeyler öğrenmenin sevincini yaşayamadığını belirten Müellif Turgut Tunç, çocukların okuma tutkusunu kaybetmesine neden olan en yaygın yanlışlar ve tahlil yolları hakkında şu bilgileri verdi: 

1- Anaokulunda okumaya başlamaya zorlamak

Yeni yürümeye başlayan çocuğunuza yahut okul öncesi çocuğunuza okumayı öğretebileceğinizi vaat eden çok sayıda kaynak var, lakin bilimsel gerçek şu ki çocuklar nadiren altı yaşından evvel okumaya hazırdır. Erken okumayı öğrenecek çocuklar var ancak bu sizin çocuğunuz olmayabilir. Bir çocuğu hazır olmadan okumaya zorlamak, okumaktan nefret etmesine neden olabilir. Çocuğunuz altı yaşından küçükse ve ağlıyorsa, sonlanıyorsa, okumaktan kaçınmak için her şeyi yapıyorsa artık geri adım atma vaktidir. Lütfen okumaya hazır olması için daha fazla vakte gereksinimi olan bir çocuğu zorlamayın. 

2-Okumayı bir ceza olarak kullanmak

Disiplin ve ceza ortasındaki temel fark, disiplinin çocuklara yeni bir davranış öğretmesi, ceza ise çocuklara endişe kullanarak yeni bir davranış öğretmesidir. Çocuklarınız yaramazlık yaptığında onlara kitap okuma cezası verirseniz kitap okumaktan nefret ederler. 

3-Okuduğu için abartılı ödül vermek

Okumaya teşvik için abartılı mükafatlar vermek, çocuğun uzun vadeli okuma motivasyonunda azalmaya yol açar. Çocuk, ödül tükendiğinde kitabı bir kenara bırakır. Okumak nasıl bir ceza olmamalıysa, abartılı bir biçimde ödüllendirilmemeli.  

4- Okumayı bir bedel haline getirmek

“20 dakika okursan tabletle / telefonla oynayabilirsin” diyerek okumayı cümbüşün ön şartı haline getirirseniz, çocuğunuza okumanın “oynamadan” evvel yapılması gereken “iş” olduğu bildirisini verirsiniz.  

5- İstediği kitabı okumasına müsaade vermemek

Çocuklar kendi seçtikleri kitapları okumak ister. Çocuklarınızı, istediği kitapları okumak yerine onları aydınlatacağına ve eğiteceğine inandığınız kitapları okumaya zorlamak kitaplardan nefret etmesine yol açabilir. Ömür uzunluğu okuma sevgisini teşvik etmek için çocuğunuzun okumak istediği kitabı seçmesine müsaade verin. Birtakım çocuklar kurgusal olmayan kitapları tercih eder. Kimileri yalnızca fantezi romanları sever. Çocuğunuza bir kitabın onun okuma düzeyinde uygun olmadığını da söylemeyin. 

6- Erişemeyeceği yere koymak

Kitaplar, raflardan çocuklara bakmalı ve adeta onlara seslenmeli. Kitaplar bir çocuğun erişemeyeceği bir yükseklikte tutulduğunda, çocuk kitabı indirmek için yardım istemez. Çocuklar, çevrelerindeki kitapları ne kadar çok görürlerse o kadar çok okuyacaklar ve okumaya aşık olacaklardır. 

7- Örnek olmayıp ‘oku’ diye baskı yapmak

Okumanın çocuklara mahsus bir zevk olmadığı iletisini iletin. Çocuklarınız her hareketinizi izliyor. Ayrıyeten sizi kopyalarlar. Bu yüzden sizi nizamlı olarak okurken görmeleri gerekiyor. Kitapları günlük rutininize entegre edin. Böylece kitap okuma aksiyonu, yalnızca çocukların yaptığı bir şey değil, tıpkı vakitte yetişkinlerin de bir uğraşı ve ailenizin sevilen bir modülü olur.